Jaaroverzicht 2014

Jaaroverzicht 2014

Wie, zoals u in dit jaaroverzicht kunt doen, een jaar terugkijkt kan niet anders zeggen dan dat er veel is gebeurd. Dingen ook waar we trots op zijn, projecten die we hebben afgerond of juist zijn opgestart. Werken aan ons beleidsplan voor de komende jaren en terugblikken op het afgelopen jaar in ons jaarverslag en jaarrekening. Onderstaande teksten hebben we voor u hieruit gehaald. Ik wens u veel leesplezier!

Martin Jansen,
directeur Het Flevo-landschap

In het kort

Programma Nieuwe Natuur in Flevoland heeft in december echt vorm gekregen. Een unieke kans om in Flevoland, ook samen met andere organisaties, aan de slag te gaan bij het creëren van natuur dichtbij, om de verbinding met stad en land te vergroten. Er is en wordt daarbij samenwerking gezocht met andere initiatiefnemers, maar ook met gemeenten en waterschap en natuurlijk de provincie Flevoland.

We hebben in 2014 hard gewerkt aan de realisatie van beheerplannen en het verder vergroten van de bekendheid van onze drie kerngebieden Pampushout (Almere), Natuurpark Lelystad en Werelderfgoed Schokland. Met de gebiedsprogrammering in Almere, het Natuurpark Lelystad en het Werelderfgoed Schokland zochten we actief de gebruikers van onze natuurgebieden. Met uiteenlopende activiteiten en promotie zijn de inwoners uitgenodigd en geactiveerd om de natuur in te gaan. Samenwerking met culturele, historische en buitensportorganisaties zorgde voor een gevarieerd aanbod.

Met veel enthousiasme en inzet is gewerkt aan de uitwerking van de projectvoorstellen voor het Programma Nieuwe Natuur. Dit betrof zowel projecten van Het Flevo-landschap zelf (Noorderwold-Eemvallei, Gouden randen Pampushout, Grote Trap) als projecten ingediend door gemeenten (Urkerveld en Schokland zuidelijk rivierduin).

Het Flevo-landschap is in toenemende mate herkenbaar Flevolands. Dit komt tot uiting in onze werkwijze en in samenwerkingsverbanden. Dat krijgen wij terug van gesprekken, onderzoeken en ontmoetingen. Samenwerking met ondernemers, organisaties en overheden.

Ook samenwerking met begunstigers. De drie regiobijeenkomsten aan het einde van het jaar worden steeds drukker bezocht. Een prettige ontwikkeling, omdat wij graag samen doen en samen optrekken. Dat hebben we ook gedaan bij de ontwikkeling van ons beleidsplan voor de komende jaren. Een plan kijkt vijf jaar vooruit. Niet alleen tijdens de regiobijeenkomsten hebben we inbreng gevraagd, ook via de mail. Op een uitvraag onder 5.000 van hen, kregen we maar liefst ruim 700 reacties en suggesties!

Wij voelen ons gesteund door de provincie Flevoland, die wederom een bijdrage voor de komende vier jaar heeft toegezegd. Dankbaar zijn wij ook voor de bijdragen van de Nationale Postcode Loterij, onze bedrijfsvrienden en de ruim 12.000 begunstigers in Flevoland. Een gezond financieel perspectief maakt een maximale inzet voor natuur en landschap mogelijk. Flevolanders worden hier beter van.

Bedankt!
Een woord van dank ook aan al diegenen die zich inzetten voor Het Flevo-landschap. Dat geldt voor onze begunstigers die ons financieel steunen, maar zeker ook voor vrijwilligers die met hun inzet onze bezoekerscentra openhouden of – door weer en wind – naar buiten gaan om anderen van onze natuurgebieden te laten genieten. En steeds vaker ook als beheervrijwilliger. Dankzij deze inzet kunnen wij u dagelijks verwelkomen in onze gebieden. En dat doen we graag!

Martin Jansen,
directeur van Het Flevo-landschap

Feiten & weetjes

Het Flevo-landachap in 2014…

…beheert 5.717 hectare grond. Dat zijn 57.170.000 vierkante meters.

…telt ruim 12.000 begunstigers.

…heeft 56 natuurgebieden.

…wordt actief op Facebook.

…werkt hard aan nieuwe website (die begin 2015 ‘live’ gaat).

… sluit contract met de eerste vier ­vrijwilligers monitoring.

En…

… de kwartel­koning is een soort die onregelmatig in Nederland aanwezig is, in jaren met zonnige lentes.

…er wordt onderzocht of het Natuurpark houtsnippers kan leveren voor de verwarming van het zwembad in Lelystad.

… recordaantal broedparen oeverzwaluwen bij wand in Kamperhoek.

…in de samenleving groeit de vraag naar eerlijk voedsel.

… Cliënten van de zorgboerderij Hof van Schokland hielpen met het opruimen van (zwerf)afval en het schilderonderhoud van de bankjes.

…  informeert haar begunstigers over wat er het afgelopen jaar speelde en wat er op stapel staat de jaren erna. Gastspreker Jeroen Reinhold van Landschapsbeheer Flevoland nam de bezoekers mee op een boeiende reis door Flevoland samen met de otter en de bever.

Uitgelicht
Het Flevo-landschap heeft naast vrijwillige gidsen, gastvrouwen en gastheren in de bezoekerscentra en vrijwilligers die helpen bij het in kaart brengen van flora en fauna ook beheervrijwilligers. In de Trekvogel was een zestal beheervrijwilligers actief. Zij voerden diverse werkzaam­heden uit als kleinschalig onderhoud, maar ook het aantrekkelijker maken van de wandelroute door slimmer te snoeien en de loop van het pad iets te laten verleggen. In het Natuurpark waren twee vrijwilligers actief, die al diverse jaren waardevolle ondersteuning bieden in het dagelijks beheer. Int de vrijwilligersgroep Gesteentetuin was eveneens een groepje vrijwilligers actief met het beheer van de omgeving van het bezoekerscentrum.

Programma Nieuwe Natuur

Op woensdag 17 december heeft Provinciale Staten van Flevoland een besluit genomen over de projecten in het kader van het Programma Nieuwe Natuur. Het Flevo-landschap had daarvoor drie eigen projecten ingediend en is blij dat zij voor 2 van de 3 projecten de uitvoering kan oppakken. En zelfs voor het derde project is perspectief. Het gaat om:

Noorderwold-Eemvallei
In en nabij het plangebied Oosterwold (ontwikkeling Almere en Zeewolde) nabij de A6 en ten oosten van de A27 kan een natuurrijk en gastvrij gebied ontwikkeld worden waar bezoekers het beste wat natuur en landbouw in Flevoland voortbrengen, ervaren en beleven. Noorderwold-Eemvallei brengt natuur, landbouw en stad bij elkaar.
Het Flevo-landschap heeft dit voorstel samen met ERF ingediend.

Gouden randen van de Pampushout
Aan de randen van de Pampushout in Almere wordt een strook wetland (open water en riet) aangelegd. Totaal 19 ha. Deze nieuwe natuur voegt een nieuw leefgebied toe aan het bos en vormt ook de ontbrekende schakel in de ecologische verbindingszone van de Lepelaarplassen naar het Kromslootpark. Essentieel voor dieren als de purperreiger en de bever. Maar deze 19 ha versterken ook de gehele Pampushout. Een gebied van 525 ha.

Grote Trap
De impuls voor natuur en recreatie op de Grote Trap, het voormalige Adelaarswegtracé is niet gehonoreerd als project Nieuwe Natuur. Omdat de provincie desondanks de aanleg van een recreatief fietspad waardevol vindt, is toegezegd dat de provincie voor andere financiering gaat zorgen. Samen met het waterschap Zuiderzeeland wordt verkend of er natuurvriendelijke oevers kunnen komen.

Onze gebieden

Zuidelijk Flevoland
Een voorbeeld  van een samenwerking is het verbeteren van de waterhuishouding in Natura 2000-gebied Lepelaar­plassen. Hierbij werken we nauw samen met de provincie Flevoland en waterschap Zuiderzeeland.
Door in het voorjaar langer water vast te houden en het waterpeil aan te kunnen passen kan waterriet weer groeien en zijn er ook meer moerassen beschikbaar. Dit verbetert de omstandigheden voor moeras­vogels als roerdomp en woudaap. We zagen ze dan ook steeds vaker in dit gebied. Ook steltlopers gedijen beter. Het project wordt in 2015 afgerond.

Ook is in 2014 een nieuwe presentatie voor bezoekerscentrum De Trekvogel gemaakt. Deze audiovisuele presentatie vertelt aan de hand van de thema’s natuur, water, landschap en cultuurhistorie de bijzonderheden van De Trekvogel en omgeving. De presentatie is mede tot stand gekomen dankzij financiële bijdragen van Bureau Archeologie en Monumenten van de gemeente Almere, Waterschap Zuiderzeeland en de Nationale Postcode Loterij.

Bij de gebiedsprogrammering in Almere staan de activiteiten in de Pampushout en bezoekerscentrum De Trekvogel centraal. De wens was en is om de bekendheid van Het Flevo-landschap te vergroten, de Almeerders te binden en begunstigers te werven. Voor de Pampushout is een schaftwagen omgebouwd tot De Boskantine, een rijdend infopunt dat in de weekenden in de Pampushout wordt ingezet als ontmoetingsplek in het natuurgebied, als infocentrum tijdens evenementen en als steunpunt bij de Doe-woensdagen.

Daarnaast zijn evenementen gehouden:
-    Begroet de Zomer, De Trekvogel (1 juni)
-    Dag van de Architectuur, Pampushout (27 juni)
-    De Trekvogel, oudste gebouw van Almere (oktober)

De drie evenementen trokken zo’n 800 bezoekers.
 
Verder waren er 9 Doe-zondagen op de laatste zondag van de maand en is er een nieuwe rugzakroute Lepelaarplassen ontwikkeld.

Lelystad en omgeving
We hebben de wisenten en Przewalskipaarden bij elkaar gezet, omdat uit onderzoek blijkt dat zij heel goed kunnen samenleven. Hierop is met kleine stappen de groep wisenten toegevoegd aan het gebied van de Przewalski­paarden. Niet de hele kudde wisenten is verplaatst. De dieren die overblijven worden aangeboden aan partijen die bezig zijn met de herintroductie van deze dieren.
De planning is om in het voorjaar van 2015 een nieuwe wisentstier toe te voegen; de eerste contacten zijn hierover al in 2014 gelegd.

Op het vlindereiland in het Natuurpark zijn de voormalige bever/otterverblijven opgeknapt, mede gefinancierd door stichting Ark. Deze stichting heeft hier tijdelijk otters gehouden en deze zijn met succes weer in Nederland uitgezet. De intentie is om deze samenwerking voort te zetten. We zijn er trots op dat ‘onze’ otters nu in heel Nederland lopen.

In het Natuurpark hebben in 2014 wederom enkele grote evenementen plaatsgevonden:
-    Uitgast (4.000 bezoekers)
-    Natuurkunstpark
-    Kerstmarkt (4.500 tot 5.000 bezoekers)
-    De Natuur in 29 uur (1750 bezoekers): een eigen evenement van Het Flevo-landschap, volgens een nieuwe formule!

Het Flevo-landschap heeft financiële bijdragen gekregen van de Rotary clubs in Lelystad en Streekfonds Flevoland. In 2014 is aan IVN Flevoland de opdracht verstrekt om een educatief programma te ontwikkelen voor het basisonderwijs voor de watertuin in Natuurpark Lelystad. Dit heeft geleid tot de volgende producten:
-    Leven in de watertuin (opdrachten voor midden- en bovenbouw basisonderwijs)
-    Waterexcursie (gericht op basisscholen)
-    Waterbelevingstocht (voor kinderfeestjes, gezinnen)
-    Waterpadroute (boekje dat een wandeling rond de centrale plas beschrijft)

De Noordoostpolder
In 2014 is uitgezocht wat de meest praktische locatie is voor het beheergebouw van de beheereenheid Noord. De conclusie is dat dit Schokland wordt. Een eerste ontwerp voor verbouwing van de beheerboerderij bij Schokland is gemaakt.

De sociale veiligheid in de Casteleynsplas is verbeterd door de oude parkeerplaats af te sluiten en een centrale entree aan het Friese pad te maken. Een maatregel die de gemeente Noordoostpolder samen met Het Flevo-landschap heeft uitgevoerd. Deze entree verbindt  de Casteleynsplas en de Wellerwaard. Daarnaast zijn doorzichten in de beplanting gemaakt voor een visuele verbinding.

De oeverzwaluwwand in de Kamperhoek is geschikt gemaakt voor het nestelen van deze vogels. Dit was zeker de moeite waard. Afgelopen jaar is een recordaantal broedparen geteld: 1.100. De vogels waren vanaf de openbare weg goed te volgen.

De Rijksdienst Cultureel Erfgoed (RCE) heeft vanuit de Visie Erfgoed en Ruimte middelen beschikbaar gesteld voor een project met als doel Schokland te versterken op identiteit, gezonde financiën en lokaal ondernemerschap. Als leidraad is gekozen voor "Schokland: tijdloos mysterie". Deze is in 2014 vertaald in een program­mering met evenementen en themaweekenden. Voor 2015 staan evenementen gepland tijdens Uit-je-Tent en het Werelderfgoedweekend. Voor het najaar staan er kleinschalige activiteiten op de agenda, als een expositie en een concert.

Het evenement Werelderfgoedweekend op Schokland is medio juni gehouden en trok 1.750 bezoekers. Andere activiteiten die bij bezoekerscentrum De Gesteentetuin werden georganiseerd waren de goed bezochte Doe-middagen Stenenzagen en ook de Doe-middagen Natuur en Landschap/prehistorie.

De Veldacademie Schokland is een initiatief van Het Flevo-landschap waarbij actuele onderwerpen op informerende of opiniërende wijze worden ontsloten. In 2014 is geen Veldacademie georganiseerd. Wel zijn twee Veldacademies voor 2015 in voorbereiding: rond natuur, en rond 20 jaar Werelderfgoed Schokland.

Onze (beheer)plannen

Het afgelopen jaar is er hard gewerkt aan verschillende beheerplannen. Het Flevo-landschap omschrijft hierin hoe de natuur wordt beheerd en hoe het natuurgebied de komende jaren zich zal ontwikkelen. Er wordt zoveel mogelijk gekeken naar de natuurlijke omgeving en er wordt daarbij samengewerkt.
De beheerplannen voor de Flevohout (i.s.m. Stichting Robinia), het Toppad Urk en het Winkelse zand zijn vastgesteld. De herziening van het beheerplan Schokland is grotendeels gereed. Het beheerplan Kamperhoek is inhoudelijk gereed. Voor de beheerplannen en maatregelen voor natuurgebieden in de Zuidlob (Gruttoveld, Gorzenveld, Rassenbeektocht) is een integrale verkenning uitgevoerd, een toekomstnotitie gemaakt en onderzoek gedaan naar het gedrag van water op en in deze gebieden. Ook voor het beheerplan Natuurpark is alle benodigde informatie bijeen gebracht. Aan de hand van deze onderzoeken en maken van plannen worden deze gebieden verder ontwikkeld. Het voordeel is dat dit voor vijf jaar vastligt en er met visie op de toekomst kan worden gewerkt.

Naast het maken van beheerplannen geeft Het Flevo-landschap ook advies. Zo is er intern advies gegeven om anders te maaien in het Larserbos om andere grassen en planten meer kans te geven om te gaan groeien. Op die manier ontstaat er een ander landschap. De pachter van de Wildwallen is geadviseerd over het te kiezen mengsel voor inzaaien. De idylle is een samenwerking met de vlinderstichting, waarbij de stichting ons heeft geadviseerd over ontwikkelingen in het Tollebeker­bos.
Door deze samenwerkingen en adviezen ontstaan er gevarieerde landschappen die voor mens en dier interesanter worden.

Streekproducten
In de samenleving groeit de vraag naar eerlijk voedsel. Om hierop in te spelen en om te onderzoeken of en hoe meer waarde gegeven kan worden aan producten uit de natuurgebieden, is een marktverkenning uitgevoerd. Daarbij is het accent gelegd op streekproducten.

De productie van appelsap van fruit uit het Natuurpark is aantrekkelijk, maar alleen rendabel als vrijwilligers het werk op zich nemen. In diezelfde lijn is er een nieuwe imker in het Natuurpark actief die zowel op educatief vlak een rol speelt maar ook op beperkte schaal honing gaat leveren.
    
Het Flevo-landschap is dit jaar gestart met (h)eerlijke vleespakketten van geschoten dieren. Om de populatie in goede conditie te houden is dit nodig.

Onze omgeving

Het initiatief van HarvestaGG om te komen tot een grootschalige biovergistingsinstallatie in de natuurlijke verbinding bij het Knarbos aan de Vogelweg, heeft  Het Flevo-landschap grote zorgen gebaard. Het Flevo-landschap heeft weliswaar waardering voor het innovatieve en milieuvriendelijke  doel van de initiatiefnemer, maar is van mening dat het complex naar aard en schaal niet in dit gebied thuishoort.

In de aanloop naar de publicatie van het ontwerp-Luchthavenbesluit Lelystad Airport is meermalen overleg geweest met onder meer Alders-regie, de verkeersleiding van Lelystad Airport en de bungalowparken Larserbos. In juli heeft Het Flevo-landschap een zienswijze ingediend, die vooral op de natuur en recreatie nabij de luchthaven ingaat. Het Flevo-landschap is vooral bezorgd over de verplaatsing in westelijke richting van het circuit voor het kleine verkeer. Partijen zijn bereid tot optimaliseren van routes en hun gebruik, maar desondanks is vanaf 2018 een hogere geluidsbelasting in een deel van het Natuurpark te verwachten.

Het Blauwe Hart
Het Flevo-landschap is een van de founding partners van het samenwerkingsverband Het Blauwe Hart. Het Blauwe Hart heeft in 2014 een sterkere kern gekregen, dankzij de toetreding van Natuurmonumenten en Sportvisserij Nederland. Belangrijke onderwerpen voor de komende jaren zijn een integrale benadering van het gebied in onder meer het windenergiebeleid, verbetering van de visstand, verbinding land en water, en verbetering van de beleefbaarheid van natuur en cultuurhistorie door recreanten.

Streekfonds Flevoland
Het bestuur van het Streekfonds Flevoland, waarin Het Flevo-landschap vertegenwoordigd is, heeft verdere stappen gezet: het beschikbare budget voor projecten is in 2014 gestegen. Daarmee is aan acht projecten een bijdrage toegekend. Steeds meer particuliere initiatiefnemers en maatschappelijke organisaties weten hun weg te vinden naar het Streekfonds Flevoland. Het gaat hier vooral om (kleinschalige) initiatieven die mensen mobiliseren om actief te zijn in natuur en landschap en dit nadrukkelijk stimuleren. Voorbeelden hiervan zijn de verlichte boerderijenroute in de Noordoostpolder en het educatieprogramma in de Watertuin in Natuurpark Lelystad.

Onze partners

Het Flevo-landschap werkt samen met de natuurorganisaties in het Natuur­beschermings­overleg. Behalve met de natuurorganisaties heeft Het Flevo-landschap in 2014 samengewerkt met agrarische organisaties als LTO-Noord, BoerenNatuur en de agrarische natuurverenigingen Akkerwaard en Rondom het Greppelveld.

Landelijk wordt samengewerkt in het verband van De12Landschappen en met ingang van dit jaar in het samenwerkingsverband LandschappenNL en dus met Land­schaps­beheer Nederland.

De traditionele Zomeravondbijeenkomst van Het Flevo-landschap vond 16 juni plaats met als thema 'Nieuwe Natuur'. Circa 60 deelnemers voerden na inleidingen door directeur Fred Wouters van Vogelbescherming Nederland en Commissaris van de Koning Leen Verbeek een goed en inhoudelijk gesprek over de ambitie om natuur, landbouw en stad bij elkaar te brengen in de nieuwe natuur van Noorderwold-Eemvallei.

Provinciaal beleid
Natuur en platteland speelden in 2014 een hoofdrol in het provinciaal beleid. In nauwe samenhang met het Programma Nieuwe Natuur Flevoland heeft de provincie 'Flevoland Verrassend Groen, toekomstvisie voor het natuur- en landschapsbeleid van de provincie Flevoland' opgesteld. De Nota Vitaal Platteland is een ander voorbeeld. Hoewel deze nota om veel meer dan natuur en landschap gaat, werd wel duidelijk dat ze belangrijke dragers zijn voor de welvaart en het welzijn in de provincie. De eind 2014 opgestelde Agenda Vitaal Platteland getuigt hiervan.
Beide plannen zijn belangrijk voor natuur en landschap en het werk van Het Flevo-landschap. We hebben dan ook actief deelgenomen aan het planproces.

Het Regioplan Windenergie Flevoland diende in 2014 handen en voeten te krijgen. Het Flevo-landschap heeft op verschillende momenten meegedacht met de Windverenigingen en aangedrongen op plaatsing in overwegend uitlegbare lijnen in het landschap, maar niet op de Houtribdijk vanwege de Natura 2000-status. Leidraad voor Het Flevo-landschap is de in 2013 opgestelde Visie op windenergie, die windenergie niet uitsluit maar wel garanties voor natuur en landschap vraagt

Onze financiƫn

Wij voelen ons gesteund door de provincie Flevoland, die wederom een bijdrage voor de komende vier jaar heeft toegezegd. Dankbaar zijn wij ook voor de bijdragen van de Nationale Postcode Loterij, onze bedrijfsvrienden en de 12.000 begunstigers in Flevoland. Een gezond financieel perspectief maakt een maximale inzet voor natuur en landschap mogelijk. Flevolanders worden hier beter van.

Begunstigers
Helaas heeft de trend dat het aantal begunstigers jaarlijks groeit, zich niet voortgezet in 2014. Het verloop in aantal begunstigers is min of meer gelijk gebleven, maar er hebben zich minder nieuwe begunstigers aangemeld. Deze trend is bij veel natuurorganisaties zichtbaar.

Het Flevo-landschap wil in 2015 nog beter laten zien waarvoor we staan en voor wie we er zijn. We zijn er namelijk voor, door en met de Flevolanders! Om dit te bereiken hebben we onder meer onze website aangepast. De bezoeker kan makkelijk activiteiten boeken, via internet zich aanmelden als nieuwe begunstiger om zo de natuur dichterbij te brengen.
    
Bedrijfsvrienden
Met Afvalzorg zijn afspraken gemaakt over de besteding van de sponsorgelden in 2014. Zo heeft Het Flevo-landschap dankzij de financiële bijdrage van Afvalzorg twintig nieuwe huurfietsen voor Natuurpark Lelystad kunnen aanschaffen. In september is samen met Afvalzorg de omwonendendag georganiseerd.
Met De Friesland Zorgverzekeraar zijn nieuwe afspraken gemaakt over voortzetting van de samenwerking. Het Natuurcollectief gaat in 2015 verder als Groen & Fit Collectief. Met de introductie van een Fit-webshop biedt dat Het Flevo-landschap kansen om bij een grote doelgroep meer zichtbaar te zijn en in het domein Natuur en Gezondheid actief te worden.

Met Techdisign is de samenwerking 'Zonnig Flevoland' gestart voor twee jaar (tot eind 2015). Dit bureau levert en installeert zonnepanelen. De samenwerking is aangegaan omdat Het Flevo-landschap een voorstander is van duurzame energie. De samenwerking bevat een voordeel voor de begunstigers en een bijdrage voor het plaatsen van oplaadpunten voor elektrische fietsen bij de bezoekerscentra De Gesteentetuin en De Trekvogel. De resultaten over het eerste jaar zien er positief uit.

Onze organisatie

Samenstelling Raad van Toezicht
Dhr. L.T. van Bloois (voorzitter audit commissie)
Dhr. H. Dijksma (voorzitter en remuneratie commissie)
Dhr. E.D. Ekkel
Mw. Y.J. Hopman (remuneratie commissie)
Dhr. J.H. Sweers (audit commissie)
Mw. G.N Sweringa (vice-voorzitter en plv. lid remuneratie commissie)
De Raad van Toezicht en de bestuurder onderschrijven de drie principes van de Code Goed Bestuur voor Goede Doelen. De drie principes zijn:
    Onderscheid toezicht, besturen en uitvoeren
    Effectiviteit en efficiency van bestedingen
    Omgang met belanghebbenden

Directeur-bestuurder: Martin Jansen

Het Flevo-landschap heeft ANBI-status en CBF-keur.

Algemene gegevens
Stichting Het Flevo-landschap
Vlotgrasweg 11
8219 PP Lelystad

Tel: 0320 286 111
info@flevolandschap.nl
KvK: 410 230 12

RSIN: 009036210
Bankrekening: NL97RABO0356013820
t.n.v. Stichting Flevo-landschap

Ontvang onze nieuwsbrief

En blijf op de hoogte van alle activiteiten en nieuwtjes!