Van der Lijn-reservaat

© Ernst Dirksen Fotografie

Over het erfgoed

Dit reservaat werd in 1953 aangewezen als eerste aardkundig monument van Nederland. In een ver verleden was Flevoland bedekt door een dikke laag ijs, afkomstig van gletsjers in Scandinaviƫ. Deze gletsjers brachten vele stenen mee die je nu in het Van der Lijn reservaat terugvindt. Ingepakt in ijs hebben deze stenen hebben ongeveer 1.200 kilometer afgelegd, met een snelheid van slechts 100 meter per jaar. Ze zijn bij Urk tot rust gekomen en daar zijn de zwerfkeien duizenden jaren ongemerkt blijven liggen.

Drooglegging

In 1942, direct na de drooglegging van de Noordoostpolder, ontdekten de amateur-geologen D. de Waard en P. van der Lijn de massa’s rolronde stenen.

Ze begrepen onmiddellijk wat de oorsprong ervan moest zijn en ijverden direct voor een beschermde status van het gebied. In 1953 werd het stenenveld – mede dankzij de steun van de bekende natuurhistoricus dr. Jac. P. Thijsse – aangewezen als eerste geologisch reservaat in Nederland.

Jeneverbes

Het geologische reservaat heeft meer te bieden dan historie alleen: op deze door leem en keien ondoorlatende bodem hebben zich bijzondere planten gevestigd. De zeldzame liggende ganzerik groeit er volop en het is het enige gebied in Nederland waar spontaan jonge jeneverbesstruiken kiemen en opgroeien.

En dat ondanks (of is het juist dankzij?) het feit dat de vegetatie tientallen jaren intensief chemisch werd bestreden om begroeiing van de eindmorene – zoals de opeenhoping van keien en leem aan de rand van een gletsjer heet – te voorkomen. Als proef wordt er al enkele jaren geen gif meer gebruikt. Schapen en paarden houden nu de vegetatie in het keienlandschap kort.

Aardkundig monument

Het Van der lijn reservaat is nu een Aardkundig Monument, een titel die vergelijkbaar is met bijvoorbeeld de kwalificatie Staatsnatuurmonument of Bouwkundig monument.

Omdat de eindmorene bijzonder kwetsbaar is en grote wetenschappelijke waarde heeft, is het gebied gesloten voor publiek. Elders in Flevoland, in de Gesteentetuin op Schokland, kun je echter een goede indruk te krijgen van wat een morene zo bijzonder maakt.

Locatie

Vormtweg, 8321 NC Urk

Praktische informatie

Niet toegankelijk

Het Van der Lijn reservaat is kwetsbaar en daarom niet vrij toegankelijk voor publiek. Vanaf het naastgelegen fietspad kun je het reservaat echter goed bekijken. Excursies op aanvraag.

Steun ons werk

Bijna overal in Flevoland is wel een mooi natuurgebied in de buurt. Maar al dat moois is wel kwetsbaar. Onze boswachters zijn dagelijks in de weer om de natuur te beschermen en te behouden. Voor de financiering van ons werk zijn we afhankelijk van donaties. Help je mee?